Άγιο Όρος

Το Άγιο Όρος αποτελεί αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού Κράτους, που βρίσκεται στη χερσόνησο του Άθω της Χαλκιδικής στη Μακεδονία. Περιλαμβάνει είκοσι Ιερές Μονές και άλλα μοναστικά ιδρύματα και ανεπίσημα χαρακτηρίζεται ως "Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία". Αποτελεί το κέντρο του Ορθόδοξου χριστιανικού μοναχισμού με μνημεία μεγάλης εθνικής, ιστορικής, θρησκευτικής, γραμματειακής και πολιτισμικής αξίας σε παγκόσμια κλίμακα. Από το 1988 συγκαταλέγεται στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η χερσόνησος του Άθω είναι η ανατολικότερη και τραχύτερη των τριών επιμέρους παράλληλων χερσονήσων (Κασσάνδρας ή Παλλήνης, Λόγκου ή Σιθωνίας -κεντρική, και Άθω ή Αγίου Όρους) που απαρτίζουν την χερσόνησο της Χαλκιδικής. Η χερσόνησος αυτή καλύπτεται από το όρος Άθω, που κορυφώνεται σε μια μαρμάρινη πυραμίδα ύψους 2033μ., εξ ου και το όνομά της. Καταλήγει δε στο Ακρωτήριο Νυμφαίο ή Ακρόθωον. Στερείται ποταμών και λιμνών. Συνδέεται με τη Χαλκιδική με το στενό ισθμό του Ξέρξη, χαμηλή λωρίδα γης, μήκους 2 χλμ., ιστορικό από τους Περσικούς πολέμους το 480 π.Χ.. Μεταξύ της χερσονήσου του Αθω και της Σιθωνίας ή Λόγκου σχηματίζεται ο Σιγγιτικός ή κόλπος Αγίου Όρους, ενώ ΒΑ ο κόλπος της Ιερισσού.

Λίγα μίλια ΝΑ του Άθω βρίσκεται το μεγαλύτερο βάραθρο του Αιγαίου που από τα 80μ βάθος, απότομα φθάνει τα 1070μ.

Κατά το θεωρούμενο πρώτο Τυπικό που επικύρωσε ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής, ο Άθως καλείται απλώς «Όρος» που ίσως αυτή να ήταν η συνήθης τότε ονομασία του χώρου.

Η επικράτηση όμως του ονόματος «Άγιον Όρος» φαίνεται να έγινε κατά το πρώτο μισό του 12ου αιώνα, συγκεκριμένα σε χρυσόβουλο έγγραφο του Αυτοκράτορα Αλέξιου Α' Κομνηνού προς την Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας το 1144, η οποία αναγνωρίζεται οριστικά και επίσημα και επιβάλλεται το νέο όνομα όπως αναγράφεται σ΄ αυτό:

Ιερές Μονές: Το Άγιο Όρος συνίσταται από είκοσι Ιερές Μονές. Σύμφωνα με την ιεραρχική τάξη οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, καλούμενες και Αθωνικές, οι οποίες είναι αυτοδιοίκητες και διοικούνται σύμφωνα με τον εσωτερικό τους κανονισμό, τον οποίο ψηφίζουν οι ίδιες και εγκρίνει η Ιερά Κοινότητα, είναι οι εξής:

1. Ιερά Μονή Βατοπεδίου (972)

2. Ιερά Μονή Φιλοθέου (992)

3. Ιερά Μονή Ιβήρων (976)

4. Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας (1363)

5. Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου (1197, Σερβική)

6. Ιερά Μονή Αγίου Παύλου (11ος αιώνας)

7. Ιερά Μονή Διονυσίου (1375)

8. Ιερά Μονή Σταυρονικήτα (1542)

9. Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου (12ος αιώνας)

10. Ιερά Μονή Ξενοφώντος (1070)

11. Ιερά Μονή Παντοκράτορος (1363)

12. Ιερά Μονή Γρηγορίου (14ος αιώνας)

13. Ιερά Μονή Ξηροποτάμου (11ος αιώνας)

14. Ιερά Μονή Εσφιγμένου (11ος αιώνας)

15. Ιερά Μονή Ζωγράφου (1270, Βουλγαρική)

16. Ιερά Μονή Ρωσικού, γνωστότερη ως Αγίου Παντελεήμονος (από το 1169 παραχωρήθηκε στους Ρώσους)

17. Ιερά Μονή Δοχειαρίου (11ος αιώνας)

18. Ιερά Μονή Κωνσταμονίτου (1086)

19. Ιερά Μονή Καρακάλλου (1070)

20. Ιερά Μονή Κωνσταμονίτου (1086) 

Φωτογραφίες / Άγιο Όρος